باشگاه خبرنگاران داوطلب

چهارشنبه 10 آذر 1400

روایتی از عملیات بشردوستانه کمیته بین المللی صلیب سرخ در لیبی/ ردپای بشردوستی در دل مروارید کویر

چند هفته بعد تیم‌های کمیته بین المللی صلیب سرخ بازگشتند و اقلام ضروری را بین 500 خانواده آواره غدامس توزیع کردند. امیدواریم روزی این مردم بتوانند به شهر تاریخی خودشان بازگردند.

غروب آفتاب از فراز تپه ماهورهای شنی غدامس بر دل کویر می نشیند و خبر از پایان یک روز دیگر می‌دهد. به غدامس مروارید کویر هم می‌گویند و کویرهای شنی‌اش به کوه‌های ختم می‌شود که مرز الجزایر، لیبی و تونس هستند. این شهر در 600 کیلومتری جنوب غربی تریپولی لیبی قرار دارد. وجود آب در غدامس، ویژگی پرجاذبه اش برای اقامت دائم از قرن چهارم قبل از میلاد مسیح بود. این شهر در چهارراه تمدن‌ها و فرهنگ‌ها و محلی برای خرید و فروش و استراحت کاروانهایی که از صحرا به سمت مدیترانه می رفتند قرار دارد.

600 کیلومتر دورتر از تریپولی، در جنوب غربی لیبی واحه باستانی غدامس قرار گرفته. مروارید کویر نام دیگر این واحه است. این واحه از دوران باستان محل سکونت انسانها بوده است اما بناهای شاخص این واحه مربوط به روزگاری است که در فاصله قرن 13 تا 16 میلادی، این واحه در مسیر تجارت از میان این صحرا قرار گرفته بود. آخرین دوره جنگ لیبی از سال 98 تا 99 تاثیر مستقیمی بر این واحه نداشته است اما 500 خانواده آواره از این مخاصمه ها ناگزیر به این واحه پناه آورده اند و در محله ایی به نام اوال در نزدیکی این واحه سکنی گزیده اند.

با بهبود شرایط امنیتی، تیم کمیته بین المللی صلیب سرخ برای ارزیابی نیازهای جمعیت ساکن، از غدامس و شهرک اوال در همان نزدیکی بازدید کرد. زندگی در مناطق دور از دسترس در کشورهایی که دچار مخاصمات هستند می تواند به قیمت آسیب به شبکه آبرسانی، فاضلاب و بهداشت و درمان به دلیل عدم رسیدگی و نگهداشت مناسب تمام شود. مانند مردم صحرانشین در سراسر جهان، تیم‌های صلیب سرخ با استقبال و میزبانی گرم مردم غدامس و اوال روبرو شدند. کمتر از یکماه پس از این بازدید، این تیم برای تحویل کمک‌های بشردوستانه دوباره به این منطقه سفرکرد.

در مسیر غدامس با گله های بزرگی از شتر روبرو شدیم که مشغول چرا در صحرا بودند. این شترها منبع اصلی درآمد گله داران در غدامس است. این گله دارها ماهها در بیابان می مانند و به رشد شترها می پردازند تا بعدا آنها را در بازارهای شمال غربی لیبی در ساحل مدیترانه بفروشند.

در اوال که یک شهر دست ساز کوچک در 40 کیلومتری شرق غدامس است با رهبران جوامع محلی ملاقات کردیم. این شهر میزبان کسانی است که چند سال قبل غدامس را در نتیجه درگیریهای میان جوامع ترک کرده بودند. از طریق این ملاقات ها کمیته بین المللی صلیب سرخ از نیازهای این جوامع آگاه می شود تا بتواند کمکهای مناسب را تهیه کند.

مردم اوال در سازهای دست سازی زندگی می کنند که از حداقل امکانات محروم هستند. کمیته بین المللی صلیب سرخ برای حمایت از خانواده ها در اوال وارد عمل شد و پتو، لوازم پخت و پز، چراغهای خورشیدی و ...در اختیارشان قرار داد. این کمکها می تواند پاسخگوی بخشی از نیازهای این مردم باشد.موارد تهیه شده توسط کمیته بین المللی صلیب سرخ کمی از بار مشکلات خانواده های اوال می کاهد. لامپهای خورشیدی در این واحه بسیار کاربردی است چرا که کشور دچار کمبود برق است. سایر لوازم مانند دبه های آب، لوازم آشپزخانه، پتو، تشک و ورقهای نایلونی می تواند کمکی برای برآوردن نیازهای روزمره مردم باشد.

کودکی که در مدرسه دست ساز محل روی تخته می نویسد. این مدرسه از برگهای نخل در روستای اوال درست شده. اوال مدرسه دولتی ندارد.

در شهر قدیمی غدامس با یک کلکسیونر اشیا عتیقه در قهوه خانه بی نظیرش ملاقات کردیم. او که کلکسیون بزرگی داشت، فروشگاهش را به یک نمایشگاه از 5هزار قطعه عتیقه تبدیل کرده بود. فروشگاه او یکی از ایستگاههای اصلی توریستهایی است.که به بازدید این شهر می آیند. اما در طی مخاصمات و پس از آن کار او کاملا متوقف شده است.

در غدامس خانه ها انگار همدیگر را در آغوش گرفته اند و زن‌ها از پشت بام‌های متصل به هم به این سو آن سو می روند و کوچه های سرپوشیده زیرپا مانند یک شبکه زیرزمینی از راهروها در گرمای تابستان پناهگاه مردم می شوند. این قسمت قدیمی شهر که متعلق به قرنهای 13 تا 16 میلادی است با یک دیوار محصور شده است و در سال 1365 به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این بخش شهر از سال 1395 هم در لیست میراث در معرض خطر قرار گرفته است. علاوه بر این شهر، 4 منطقه دیگر در لیبی هم در لیست میراث جهانی در معرض خطر بخاطر مخاصمات ثبت شده اند.

 

پله هایی که به پشت بامها ختم می شوند معمولا بین خانه های دیوار به دیوار مشترک هستند تا زنان از آنها بعنوان گذرگاه استفاده کنند. مشخصه معماری محلی غدامس تقسیم بندی عمودی کارهاست: طبقه همکف برای انبار کردن مایحتاج استفاده می شود. طبقه بالا برای خانواده ها ساخته شده و مانند پوششی بر روی کوچه ها قرار دارد و طبقه بالا و روی ساختمانها به زنان اختصاص دارد.تهویه و نور طبیعی بوسیله کانال‌هایی تامین می شود که در مناطقی بکار گرفته شده اند که نیاز بیشتری به آنها است. به این ترتیب نور طبیعی در تمام ساختار این شهر از پشت بام تا پیاده روی های پایین در دسترس است.

یکی از دروازه‌های غدامس شهرقدیمی را از باغهای نخل جدا می کند. هر روز این دروازه ها هنگام غروب آفتاب بسته می شوند و صبحها در هنگام طلوع باز می شوند. باغهای خرما منبع درآمد مهمی برای مردم غدامس است و به معیشت این مردم کمک می کند. معمولا مردم غدامس خرماهایشان را با کاروانهای تجاری در حال عبور از صحرا تاخت می زنند.

خانه ها در غدامس از خشت و چوب نخل و لیمو ساخته شده اند و فضای داخلی آنها به زیبایی تمام تزیین شده است. تزیینات معمولا شامل صنایع دستی محلی هستند. این تزیینات این حس خوب را به آدم می دهند که انگار در خانه خودش است. پذیرایی ساکنان این خانه ها هم آنچنان گرم و صمیمی بود که این حس را تقویت می کرد. مطمئن هستیم که به‌زودی به این شهر بازخواهیم گشت تا به همکاری با جوامع محلی بپردازیم. این جوامع اکنون به ما اعتماد دارند و ما به آنها.

منبع: کمیته بین المللی صلیب سرخ 

کلمات کلیدی

0 نظر برای این مقاله وجود دارد

نظر دهید

متن درون تصویر امنیتی را وارد نمائید:

متن درون تصویر را در جعبه متن زیر وارد نمائید *